VAR là gì ? Có tác dụng gì ? Các trường hợp áp dụng VAR trong bóng đá

0
62

VAR là gì ? Công nghệ này có tác dụng gì ? Các trường hợp áp dụng VAR trong bóng đá sẽ được SMS Bóng Đá bật mí tất tần tật cho người hâm mộ thể thao.

VAR là gì ? Công nghệ này có tác dụng gì ? Các trường hợp áp dụng VAR trong bóng đá
VAR là gì ? Công nghệ này có tác dụng gì ? Các trường hợp áp dụng VAR trong bóng đá

Giới thiệu VAR là gì?

VAR là tên viết tắt của cụm Video Assistant Referee. Đây là hình thức công nghệ tiên tiến giúp ích cho sự công bằng và minh bạch hơn trong các trận bóng. Nhờ có VAR các trọng tài sẽ có những quyết định chính xác và hợp lý cho các cầu thủ theo như hình ảnh đã được ghi nhận lại.

Nguồn gốc ra đời VAR

VAR là công nghệ được phát triển trong dự án của Hiệp hội Bóng đá Hoàng gia Hà Lan (KNVB) mang tên là Refereeing 2.0 (trọng tài 2.0). Đây là một dự án đầy tham vọng với mong muốn các trọng tài không mắc phải cái sai lầm khi ra quyết định bởi họ không thể nhìn thấy hết những gì đang diễn ra trên sân.

Năm 2012: Thành công đầu tiên của dự án Refereeing 2.0 chính là giới thiệu công nghệ goal-line sau khi mất khoảng 2 năm thử nghiệm. Nó được công bố ở FIFA và được áp dụng trong các trận World Cup.

Chỉ cần bóng vượt qua vạch vôi thì các trọng tài lập tức được thông báo ngay. Công nghệ này được phát triển bởi công ty Hawk-Eye của Anh.

Mùa giải 2012 – 2013: Hà Lan chỉ thử nghiệm công nghệ VAR tại các giải đấu trong nước vì chưa nhận được sự xét duyệt từ liên đoàn bóng đá FIFA.

Năm 2014: KNVB kiến nghị không chính thức với IFAB về công nghệ VAR trong bóng đá. Nhưng mãi đến khi Sepp Blatter từ chức Chủ tịch FIFA thì đề xuất này mới được để mắt đến.

Năm 2015: Tháng 10 chủ tích mới Gianni Infantino tổ chức cuộc họp FIFA tại Zurich, Thụy Sỹ về công nghệ VAR của Hà Lan. Ý tưởng hấp dẫn này được sự ủng hộ của rất nhiều người.

Theo họ công nghệ này sẽ giúp giải quyết được phần nào những tranh cãi khi các trọng tài đưa ra các quyết định sai lầm. Cũng nhờ VAR, tính công bằng và minh bạch của trận đấu cũng sẽ được thực thi nghiêm khắc.

Tháng 3 năm 2016: Trong cuộc hợp thường niên của IFAB đã cho thử nghiệm VAR trong vòng 2 năm để đánh giá công nghệ này. Trận đấu giao hữu Italia vs Tây Ban Nha, Italia vs Đức là hai trận đầu tiên áp dụng công nghệ này.

Năm 2017: VAR được thử ở rất nhiều giải bóng đá đỉnh cao như: Serie A,Primeira Liga, Bundesliga, FA Cup, League Cup. Tuy nhiên, VAR vẫn bị tranh cãi vì còn nhiều sai sót.

Năm 2018: Công nghệ VAR được sử dụng chính thức tại Worldcup 2018 lần đầu tiên. Và áp dụng để “sửa lại các quyết định sai làm ảnh hưởng đến trận đấu”. Những trường hợp áp dụng như ghi bàn, thổi phạt đền, rút thẻ đỏ trực tiếp,…

Một số nơi màn hình VAR được công khai trên sân thi đấu
Một số nơi màn hình VAR được công khai trên sân thi đấu

Những tranh cãi xung quanh công nghệ VAR

Công nghệ VAR sẽ giúp các trọng tài xem lại các tình huống nhờ các màn hình ở đường biên hoặc được đặt trong tổ trợ lý trọng tài. Tuy nhiên, các quyết định cuối cùng vẫn thuộc về các trọng tài chính.

Thực chất, các trợ lý video VAR chỉ giúp hỗ trợ trọng tài ra những quyết định đúng đắn chứ không thay thế các trọng tài chính là con người được. Các trợ lý này giúp không còn sự tranh cãi như bàn thắng của Anh vs Đức ở World Cup 2010 nhưng không được công nhận.

Mỗi khi có đội khiếu nại về trường hợp xảy ra trong trận đấu mà người trọng tài cảm thấy không chắc chắn khi đưa ra quyết định thì người ta sẽ dùng đến VAR. Công nghệ này giúp phát hiện ra những lỗi việt vị, va chạm, kéo áo, xô đẩy,…

Theo như thống kê từ Sky Spprts, nhờ sự hiện diện của VAR mà giải đấu tổ chức ở Nga trong mùa World Cup đã đạt số lượng penalty lên đến 22 quả trong 64 trận đấu. Năm 1990, 1998 và 2002 chỉ có 18 cú sút được ghi.

Trong khu vực vòng cấm sẽ là nơi VAR được dùng và quan sát nhiều nhất vì liên quan tới quyết định thổi phạt penalty của trọng tài.

Được áp dụng không bao lâu nhưng công nghệ VAR đã trở thành tâm điểm của dư luận. Trận Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha, cầu thủ Diego Costa đã có bàn thắng đầu tiên được VAR công nhận trong lịch sử World Cup.

VAR đã bắt được nhưng pha ăn vạ của Neymar. Nhưng trong tình huống phạm lỗi của cầu thủ Thụy Sĩ vào khung thành Brazil, công nghệ này đã bỏ qua những sai phạm.

Tuy VAR mang lại sự công bằng hơn trong bóng đá hiện nay, nhưng cũng mang lại rất nhiều ý kiến trái chiều. Điển hình là trong nhiều trường hợp làm cho người hâm mộ cảm thấy phật lòng.

Vào năm 2017, công nghệ này được giới thiệu và áp dụng ở mùa giải Cup FA. Nhưng nó bị đổ lỗi do phá hủy một “trò chơi đẹp” bởi những người quản lý và cầu thủ. Nhiều người cho rằng, nó làm bóng đá không còn hấp dẫn vì cảm xúc, sự kịch tính quý giá hơn các công nghệ.

Trận tứ kết World Cup vào năm 1986 giữa Argentina và Anh, người hâm mộ vẫn nhớ mãi về “Bàn tay của Chúa” với pha làm bàn bằng tay của Diego Maradona.

Dù có không ít người phản đối VAR nhưng huyên thoại người Argentina – Maradona – lại cực kỳ ủng hộ. Anh cho rằng:

“Bàn thắng như thế sẽ không được công nhận ngày nay nhờ vào công nghệ xem lại tình huống. Nhiều người cho rằng công nghệ thật phiền toái, phí thời gian.

Nhưng nhiều môn thể thao khác đã áp dụng công nghệ từ rất lâu và được hưởng lợi. Tại sao bóng đá lại không thể?”

Các dấu hiệu để sử dụng công nghệ VAR

Các dấu hiệu để sử dụng công nghệ VAR trong các trận bóng đá hiện nay. SMS Bóng Đá sẽ tiết lộ rõ để người hâm mộ biết về nguyên lý hoạt động của các thiết bị tân tiến này.

Tín hiệu xin ý kiến

Tín hiệu xin ý kiến của các trọng tài trong trận đấu được sử dụng khi muốn xin ý kiến đánh giá từ các trọng tài video. Để thực hiện tín hiệu này các trọng tài trên sân cỏ sẽ đưa tay lên tai để tạo ra dấu hiệu.

Tín hiệu xin ý kiến VAR
Tín hiệu xin ý kiến VAR

Trận đấu lúc này được tạm dừng để trọng tài chính trao đổi với trọng tài xem video qua máy liên lạc. Vậy những trường hợp nào trọng tài được quyền xin ý kiến? Những tình huống ấy bao gồm:

  • Bóng ra ngoài sân trước khi thành bàn thắng
  • Bàn thắng do lỗi việt vị trước đó
  • Vi phạm lỗi trong hay ngoài vòng cấm
  • Bóng ra ngoài sân trước khi dẫn đến penalty
  • Những tình huống nhận dạng sai cầu thủ nên thôi phạt
  • Cầu thủ đã việt vị trước khi dẫn đến penalty

Dấu hiệu xem lại hình ảnh trên sân trực tiếp

Để xem lại hình ảnh trực tiếp trên sân cỏ các trọng tài sẽ ra kí hiệu bằng cách vẽ một hình chữ nhật trong không trung. Khi này trận đấu sẽ được dừng lại và những hình ảnh sẽ quay lại trên màn hình ở khu vực đánh giá của trọng tài (RRA)

Dấu hiệu xem lại hình ảnh trên sân trực tiếp
Dấu hiệu xem lại hình ảnh trên sân trực tiếp

Ở nơi đây sẽ có những thiết bị tích hợp màn hình di động nhầm giúp cho trọng tài xem lại tình huống và sẽ có quyết định cuối cùng. Những trường hợp cụ thể sẽ được xem lại hình ảnh vừa qua trên sân cỏ:

  • Các pha bóng việt vị
  • Các pha phạm lỗi dẫn đến Penalty
  • Cầu thủ tấn công đối phương trước khi ghi bàn
  • Các tình huống dẫn đến thẻ đỏ trực tiếp

Những thắc mắc bên lề việc sử dụng công nghệ VAR

Những thắc mắc bên lề việc sử dụng công nghệ VAR là các câu hỏi mà rất nhiều người hâm mộ tò mò về thiết bị tiên tiến này. SMS Bóng Đá sẽ giải đáp những câu hỏi thường gặp của nhiều người:

Khi nào nên sử dụng công nghệ VAR?

VAR ngày càng có sức ảnh hưởng lớn trong các trận cầu đỉnh cao và quyết định đến các trận: Pháp vs Úc, Bồ Đào Nha vs Tây Ban Nha gần nhất là Thụy Điển vs Hàn Quốc.

Tuy nhiên không phải lúc nào VAR cũng được sử dụng mà chỉ được dùng trong các trường hợp như xác định lỗi, bàn thắng, quả đá phạt 11m, thẻ đỏ trực tiếp.

Nơi bố trí trong tài video VAR

Về hệ thống của VAR gồm rất nhiều thiết bị khác nhau. Khu vực màn hình theo dõi được đặt ở một nơi biệt lập và có trọng tài quan sát tại nơi này. Trên sân cỏ sẽ lắp các camera nhằm ghi lại hình ảnh của toàn bộ trận đấu. Nếu phát hiện ra lỗi, hệ thống sẽ thông báo ngay với trọng tài chính.

Công nghệ VAR hoạt động thế nào?

Có 3 tình huống công nghệ VAR được hoạt động như sau:

  • Trường hợp 1: Trọng tài chính trên sân nhận được tính hiệu từ trọng tài video bằng tai nghe và cho dừng trận đấu tạm thời. Ông sẽ thông báo cho các cầu thủ có quyết định đang phải xem xét. Nếu có lỗi sẽ xử phạt, nếu không trận đấu diễn ra tiếp tục.
  • Trường hợp 2: Trọng tài chính sẽ ra hiệu bằng cách vẽ một hình chữ nhật. Những trọng tài ngồi ở phòng xem video sẽ đánh giá tình huống vừa rồi và xác nhận lại với trọng tài chính để họ ra quyết định.
  • Trường hợp 3: Các trọng tài video gợi ý trọng tài chính và chiếu lại tình huống này trên màn hình sát sân bóng. Trước khi đưa ra quyết định trọng tài chính sẽ ra dấu hình chữ nhật.

Công nghệ VAR có bị giới hạn sử dụng?

VAR sẽ không được sử dụng nữa trong trường hợp trận đấu đã được tiếp tục nhưng không phải trận nào cũng như thế. Nếu VAR không tìm ra được sai sót nào thì sẽ được tiếp tục sử dụng trong các giải đấu.

Trường trường hợp đội tấn công phạm lỗi, VAR cũng không tính các bàn thắng này. Ngoài ra, việc sử dụng công nghệ hiện đại này giúp trọng tài có thể phạt nguội các cầu thủ trong ở những trường hợp đã xảy ra.

Phòng điều khiển trung tâm có bao nhiêu nhân lực?

Công nghệ VAR cần có một phòng điều khiển trung tâm, nơi đây có các thành viên chuyên nghiệp đễ có thể tìm thấy sai phạm qua các khung hình. Đội ngũ phòng phân tích này gồm:

  • 1 trợ lý video cho trọng tài.
  • 3 trợ lý cho trợ lý.
  • 4 chuyên viên giúp tua lại cảnh với nhiều góc quay.
  • 2 camera bắt việt vị.
Phòng điều khiển trung tâm VAR cần rất nhiều nhân lực
Phòng điều khiển trung tâm VAR cần rất nhiều nhân lực

Đội tuyển Việt Nam lần đầu thi đấu dưới sự giám sát của VAR

Kể từ vòng tứ kết Asian Cup 2019, Liên đoàn bóng đá Châu Á (AFC) quyết định sử dụng công nghệ video hỗ trợ trọng tài trong trận đấu Nhật Bản và Việt Nam.

Đội tuyển nước ta có phần thiệt thòi hơn khi đây là lần đầu tiên Việt Nam trải nghiệm. Còn Nhật Bản đã được thử qua VAR khi tham dự World Cup 2018.

Kết quả của trận đấu này là Nhật Bản thắng Việt Nam 1 – 0. Theo nhật bảo Asahi của Nhật cho rằng VAR mang đến “bóng tối” với đội tuyển của họ ở phút 25. Khi tiền vệ Gaku Shibasaki đá phạt chuẩn xác, giúp Yoshida đánh đầu làm tung lưới thủ thành Văn Lâm.

Nhưng trọng tài Mohammed Abdulla lại đưa ra dấu hiệu bằng tay là sẽ xem lại băng ghi hình bằng VAR. Sau đó, vị vua áo đen người UAE đã quyết định Yoshida chơi bóng bằng tay, không công nhận bàn thắng của Nhật Bản và giúp Việt chơi tự tin hơn.

Cùng trong trận đấu VAR lại cứu Nhật Bản vào phút thứ 8 của hiệp 2. Ritsu Doan đi bóng xâm nhập vòng cấm, một cầu thủ của Việt Nam đã phạm lỗi, nhưng trọng tài vẫn cho trận đấu tiếp tục.

Sau khi các trọng tài xem video thì Mohammed Abdulla cho Nhật Bản được hưởng phạt đền. Ritsu Doan nhanh chóng đá thành công quả penalty, giúp Nhật Bản dành được bàn thắng vào bán kết Asian Cup 2019.

Những màn hình VAR bố trí gần sân để trọng tài chính có thê xem lại và đưa ra quyết định
Những màn hình VAR bố trí gần sân để trọng tài chính có thê xem lại và đưa ra quyết định

Những khoảnh khắc người hâm mộ muốn được dùng VAR nhất trong quá khứ

  • Năm 1986: Bàn thắng “Bàn tay của Chúa” của Maradona cho Argentina trong trận gặp Anh Quốc tại World Cup.
  • Năm 1993: Ronald Koeman đội tuyển Hà Lan phạm lỗi với David Platt của Anh trong vòng loại World Cup.
  • Năm 2004: Bàn thắng không hợp lệ của Sol Campbell đội tuyển Anh trong trận gặp Bồ Đào Nha ở tứ kết Euro.
  • Năm 2005: Bàn thắng không được chấp nhận của Pedro Mendes Tottenham trong trận gặp Man United.
  • Năm 2005: “Bàn thắng ma” của Luis Garcia của Liverpool trong trận đấu với Chelsea ở bán kết Champions League.
  • Năm 2006: Hành động huých khuỷu tay của Ben Thatcher – Man City vào Pedro Mendes của Portsmouth.
  • Năm 2009: Pha chơi bóng bằng tay của Thierry Henry đội tuyển Pháp trong trận gặp Ireland ở vòng playoff World Cup.
  • Năm 2010: Bàn thắng không hợp lệ của Frank Lampard cho Anh Quốc trong trận gặp Đức tại World Cup.
  • Năm 2013: Luis Suarez của Liverpool cắn Branislav Ivanovic – Chelsea.
  • Năm 2014: Kieran Gibbs của Arsenal bị đuổi khỏi sân do chơi bóng bằng tay, mặc dù người phạm lỗi là người đồng đội Alex Oxlade-Chamberlain.

Trên đây là những thông tin thú vị cần biết về “VAR là gì ? Công nghệ này có tác dụng gì ? Các trường hợp áp dụng VAR trong bóng đá”. Cùng xem thêm nhiều bài viết thú vị mà SMS Bóng Đá cập nhật trên website bạn nhé!

Các bạn đang xem bài viết tại chuyên mục “Kiến Thức Bóng Đá” trên trang SMSBongDa.com

Nguồn tham khảo: