Chiến thuật bóng đá tổng lực của Hà Lan và những điều thú vị

0
27

Bóng đá tổng lực là Đặc sản của tuyển Hà Lan nhiều thập kỷ qua. SMS Bóng Đá sẽ giải nghĩa bóng đá tổng lực là gì? Hoàn cảnh ra đời, mô hình của chiến thuật này sau đây.

Bóng đá tổng lực là gì?

Bóng đá tổng lực là lối chơi bóng được sáng tạo bởi người Hà Lan ( tiếng Hà Lan: totaalvoetbal). Đây là một thứ bóng đá đẹp mắt và có tính hiệu quả cao. Trong lối chơi bóng đá tổng lực, lượng cầu thủ tham gia tấn công đông hơn (hậu vệ cũng có thể tham gia tấn công), lượng cầu thủ tham gia phòng ngự cũng đông hơn (tiền đạo cũng có thể tham gia vào phòng ngự) do đó tạo nên hiệu quả cao.

Lối chơi này được tìm ra vào những năm cuối thập niên 1960 bởi Huấn luyện viên nổi tiếng người Hà Lan Rinus Michels khi ông đang dẫn dắt Câu lạc bộ Ajax Amsterdam và Đội tuyển bóng đá quốc gia Hà Lan.

Bóng đá tổng lực là lối chơi xuất thần có nguồn gốc từ Hà Lan
Bóng đá tổng lực là lối chơi xuất thần có nguồn gốc từ Hà Lan

Lối chơi bóng đá tổng lực cũng đòi hỏi việc cầm bóng tối đa, đảo vị trí liên tục. Cự ly đội hình được giữ thật tốt để các cầu thủ có thể chuyền bóng một cách tối ưu. Ba mục tiêu cơ bản của bóng đá tổng lực là:

  • Giữ bóng trong chân mình.
  • Phán đoán các đường chuyền của đối phương.
  • Kèm chết những tiền đạo , phòng ngự chỉ là một khái niệm mang tính tương đối.

Là một quốc gia với một phần ba diện tích đất nước nằm dưới mực nước biển, có thể hiểu người Hà Lan đã phải chiến đấu với thiên nhiên, với biển cả như thế nào mới có được phần đất quý giá ấy. Không quá khi ở xứ sở hoa Tulip có một câu nói đầy kiêu hãnh: “Thượng đế tạo ra thế giới và người Hà Lan tạo ra đất nước Hà Lan”.

Phương thức này khiến cả thế giới mê đắm và đưa lịch sử bóng đá Hà Lan sang một trang mới. Trước thập niên 1970, Hà Lan cũng chỉ là một đội tuyển dưới mức trung bình. Đội bóng xứ sở hoa Tulip chưa một lần được vinh dự tham gia VCK World Cup ngoại trừ hai lần từ thuở hồng hoang 1934 và 1938. Nhưng rồi người Hà Lan sáng tạo ra thứ bóng đá tổng lực (Total Football), lịch sử bóng đá Hà Lan đã thay đổi.

Vào những thập niên 70-80, Hà Lan được biết đến với danh hiệu “Cơn lốc màu da cam” là nhờ vào lối chơi tấn công say đắm của đội bóng này. Tuy chỉ về nhì ở World Cup 1974, đội tuyển Hà Lan dưới quyền Rinus Michels đã làm cả thế giới ngất ngây.

Với lối đá tổng lực, Michels đã giúp Ajax Amsterdam thống trị Châu u vào năm 1971, giúp đội tuyển Hà Lan giành chức vô địch Euro 1988 và Á quân World cup năm 1974.

Mô hình chiến thuật trong Bóng đá Tổng Lực

Mô hình chiến thuật của bóng đá tổng lực là, tất cả cầu thủ cùng tham gia tấn công (trừ thủ môn) và tất cả cầu thủ cùng tham gia phòng ngự. Hậu vệ cũng có thể tấn công và tiền đạo cũng tham gia phòng ngự. Nói cách khác, mọi cầu thủ di chuyển linh hoạt, liên tục hoán đổi vị trí cho nhau.

Khi mất bóng, những cầu thủ đứng gần bóng nhất sẽ ập vào vây ráp cầu thủ đối phương thay vì lững thững đợi hậu vệ đang dâng cao tấn công lùi về bắt người. Khi có bóng, những cầu thủ tuyến sau cũng ào lên như một cơn cuồng phong khiến hàng thủ đối phương hết đường chống đỡ.

Mô hình chiến thuật trong Bóng đá Tổng Lực
Mô hình chiến thuật trong Bóng đá Tổng Lực

Chính sự khác biệt so với chiến thuật bóng đá thời bấy giờ mà cách chơi bóng của người Hà Lan khiến cả thế giới hoảng loạn. Ở chiến thuật bóng đá sư khai mọi đội bóng đều bắt người theo kiểu một kèm một và mỗi hậu vệ đều được huấn luyện viên chỉ định bám theo một cầu thủ tấn công nhất định bên phía đối phương, chứ chưa khai sinh chiến thuật phòng ngự khu vực.

Chưa ai có thể quên trận chung kết World Cup 1974, 1-0 cho Hà Lan ở ngay phút thứ 2. Lần chạm bóng đầu tiên của một cầu thủ chủ nhà Tây Đức là thủ thành huyền thoại Sepp Maier. Chỉ có điều, lúc ấy bóng đã nằm gọn trong lưới.

Hàng hậu vệ dâng lên rất cao là một trong những đặc điểm nhận dạng của bóng đá tổng lực. Lẽ dĩ nhiên hàng thủ dâng cao để sẵn sàng tham gia tấn công như đã đề cập ở trên song vào những năm 1970 cách di chuyển bị cho là kỳ quặc ấy còn mang ý nghĩa hạn chế phần sân có thể chơi bóng của đối phương nhờ vào luật việt vị.

Một sơ đồ mô tả bóng đá tổng lực khác
Một sơ đồ mô tả bóng đá tổng lực khác

Lối chơi bóng đá tổng lực giúp các cầu thủ sẽ đỡ tốn sức đeo bám người và dễ gây áp lực lên đối phương hơn trong khoảng không gian nhỏ hẹp. Và khi giành lại được bóng, họ không mất quá nhiều thời gian để tổ chức một đợt tấn công vũ bão, với sự tham gia của đông đảo quân số đúng nghĩa một “ cơn lốc màu da cam”.

Ưu nhược điểm của bóng đá tổng lực

Bóng đá tổng lực là một trong những chiến thuật mà nhiều đội tuyển trên thế giới áp dụng nhiều hiện nay trong những trận đấu mang tính chất quyết liệt. Chiến thuật này thường khiến cho nhiều người trầm trồ và cánh báo chí cũng tốn rất nhiều giấy mực.

Nhưng không phải lúc nào bóng đá tổng lực cũng hoàn hảo bởi mỗi tuyệt chiêu đều có những ưu nhược điểm riêng để người huấn luyện viên phải cân nhắc. SMS Bóng Đá sẽ chỉ ra một số điểm quan trọng như sau:

Ưu điểm của bóng đá tổng lực

Khi áp dụng chiến thuật này là khả năng kiểm soát không gian và sự di chuyển linh hoạt trên sân chính là ưu điểm lớn nhất. Chúng ta có thể nhìn thấy điều này trong những trận bóng của Ajax, Barcelona, Liverpool khi kiểm soát bóng và đoạt lại bóng một cách nhanh nhất và nhiều lần.

Thứ hai, khi bạn di chuyển vị trí một cách linh hoạt sẽ khiến cho toàn đội hình di chuyển đồng đều mà không có chỗ trống cho đối thủ xen vào dành bóng.

Sơ đồ mô tả mở rộng đội hình khi có bóng và thu hẹp đội hình khi mất bóng
Sơ đồ mô tả mở rộng đội hình khi có bóng và thu hẹp đội hình khi mất bóng

Khi áp dụng bóng đá tổng lực và giãn rộng đội hình cũng sẽ khiến cho hàng thủ của đối phương cảm thấy lúng túng khi phòng ngự sân nhà. Bởi nếu một cầu thủ đội bạn tấn công đối phương sẽ làm gãy trục phòng ngự dễ dàng gi bàn hơn bao giờ hết.

Nhược điểm của bóng đá tổng lực

Với cái tên của chiến thuật chúng ta cũng có thể dễ dàng đoán được nhược điểm của lối chơi này khi mà bạn phải đánh đổi bằng tất cả thể lực của các cầu thủ. Những đội bóng áp dụng được phương pháp này phải có một dàn cầu thủ đồng đều về thể lực và phải tập luyện thường xuyên để người chơi có sức khỏe bền bỉ.

Còn một nhược điểm vô cùng lớn mà được xem là điểm yếu chí tử của lối chơi này đó chính là tinh thần đồng đội ăn ý. Các cầu thủ không chỉ hiểu ý nhau trên sân cỏ mà còn phải hiểu nhau ngoài đời mới có thể nắm bắt kịp thời mọi tình huống xảy ra khi thi đấu.

Linh hồn Johan Cruyff trong Bóng đá Tổng Lực

Hai vị trí là bất biến để sơ đồ chiến thuật thiên biến vạn hóa ấy vận hành trơn tru, đó là thủ môn và tiền vệ trung tâm.

  • Nếu thủ môn là vị trí đương nhiên không thể thay đổi thì tiền vệ trung tâm đóng vai trò linh hồn của bóng đá tổng lực.
  • Tiền vệ trung tâm như thể một huấn luyện viên thực thụ trên sân, vừa điều phối bóng, chỉ đạo đồng đội vừa tổ chức từ tấn công đến phòng ngự.
Johan Cruyff và Johan Neeskens là những cầu thủ hàng đầu sử dụng chiến thuật này.
Johan Cruyff và Johan Neeskens là những cầu thủ hàng đầu sử dụng chiến thuật này.

Để đảm nhận được vai trò quan trọng như vậy, cầu thủ giữ vị trí tiền vệ trung tâm phải đồng thời sở hữu kỹ thuật và tư duy chiến thuật siêu việt. Và Cruyff là một cầu thủ như vậy.

Trên thế giới gần nửa thế kỷ qua, ngoài Cruyff không ai đủ sức đảm trách vị trí này. Bằng chứng là trên sân cỏ, “số 14 huyền thoại” luôn là cầu thủ chạm bóng nhiều nhất theo cái cách đơn giản và nhanh chóng nhất có thể, nói nhiều nhất và di chuyển… ít nhất để sáng tạo.

Bóng đá tổng lực ngày nay như thế nào?

Để chơi theo phương thức bóng đá tổng lực, các huấn luyện viên huấn luyện các cầu thủ của mình có thể chơi ở nhiều vị trí một cách tối đa nhất. Một số tên tuổi kế thừa di sản bóng đá tổng lực phải kể tới Johan Cruyff hay xa hơn sau này là Pep Guardiola với lối chơi Tiki-taka, một biến thể của bóng đá tổng lực.

Hiện nay, lối đá này ít được các đội bóng lớn trên thế giới sử dụng. Vì vậy thứ bóng đá này đã mất đi tính thuần khiết của nó. Tuy nhiên, gần đây nhất Bayern Munich mùa 2012/2013 dưới sự dẫn dắt của Jupp Heynckes đã đoạt cú ăn ba vĩ đại nhất câu lạc bộ. Đây là đội bóng áp dụng thành công nhất lối đá này. Đáng tiếc, nó chỉ xuất hiện cùng Bayern đúng một mùa giải.

Trên đây là tất cả những thông tin thú vị về “Bóng đá tổng lực là gì, hoàn cảnh ra đời, mô hình chiến thuật, ưu nhược điểm của nó trong những trận đấu hiện nay”SMS Bóng Đá đã tìm hiểu. Hãy theo dõi thêm nhiều bài viết về kiến thức bóng đá của chúng tôi để trở thành chuyên gia bạn nhé!

Các bạn đang xem bài viết tại chuyên mục “Kiến Thức Bóng Đá” trên trang SMSBongDa.com